Adana’da nafaka konusu; boşanma davası devam ederken ya da boşanma sonrasında en çok tartışılan başlıklardan biridir. Nafaka “ceza” değil; eşin ve/veya çocuğun ekonomik olarak korunmasına yönelik hukuki bir düzenlemedir. Bu rehberde nafaka türlerini, miktarın nasıl belirlendiğini, hangi belgelerin güçlü olduğunu ve sık yapılan hataları sade bir dille anlatıyorum.

Not: Her dosyanın şartları farklıdır. Nafaka talebi çoğu zaman velayet ve boşanma stratejisiyle birlikte değerlendirilir.

1) Nafaka Nedir?

Nafaka; mahkemenin, tarafların ve özellikle çocuğun ekonomik güvenliğini sağlamak amacıyla hükmettiği düzenli ödemedir. Uygulamada nafaka talepleri üç ana grupta karşımıza çıkar:

Tedbir nafakası (dava sürerken geçici)
İştirak nafakası (çocuk için)
Yoksulluk nafakası (boşanma sonrası eş için)

2) Nafaka Türleri Nelerdir?

2.1) Tedbir Nafakası (Dava Sürerken)

Tedbir nafakası, boşanma davası devam ederken tarafların ve çocuğun mağdur olmaması için geçici olarak talep edilir.

Ne zaman istenir?

Boşanma davası açılırken
Dava sırasında (şartlar değişmişse)
Gelir dengesizliği ve acil ihtiyaç varsa

Pratik: Tedbir nafakasında “hız” önemlidir. İlk dilekçede talep açık kurulmalı, giderler mümkünse belgelenmelidir.

2.2) İştirak Nafakası (Çocuk İçin)

İştirak nafakası, velayeti kendisine verilmeyen ebeveynin çocuğun giderlerine gücü oranında katılması için ödemesidir.

Mahkemenin baktığı tipik kriterler:

Çocuğun yaşı ve ihtiyaçları
Eğitim giderleri (okul, servis, kurs)
Sağlık giderleri
Beslenme, giyim, sosyal gelişim giderleri
Tarafların gelir durumu ve fiili yaşam standardı

Sık hata: “Çocuğun masrafları var” demek yerine giderleri kalem kalem yazmamak.

2.3) Yoksulluk Nafakası (Boşanma Sonrası Eş İçin)

Yoksulluk nafakası, boşanma nedeniyle ekonomik olarak yoksulluğa düşecek eş lehine talep edilebilir. Her dosyada otomatik değildir; şartlar ve deliller önemlidir.

Mahkemenin değerlendirebileceği noktalar:

Talep eden eşin çalışma imkanı, mesleği, yaşı, sağlık durumu
Gelir ve gider dengesi
Boşanma sonrası geçim şartları
Karşı tarafın ödeme gücü

3) Nafaka Miktarı Nasıl Belirlenir?

Nafaka miktarı tek bir formülle belirlenmez. Mahkeme “somut olay”a göre değerlendirme yapar. Uygulamada en sık dikkate alınan başlıklar:

3.1) Gelir–Gider Dengesi

Maaş, serbest meslek geliri, kira geliri vb.
Kira, fatura, kredi, sağlık, eğitim giderleri
Düzenli harcamalar ve yaşam standardı

Önemli: “Giderim çok” demek yetmez; mümkün olduğunca belge ile desteklemek gerekir.

3.2) Çocuğun İhtiyaçları (İştirak Nafakasında)

Eğitim/servis/kurs giderleri
Sağlık giderleri
Yaşa göre bakım ve ihtiyaçlar
Çocuğun alıştığı düzenin korunması

3.3) Yoksulluğa Düşme Riski (Yoksulluk Nafakasında)

Talep eden eşin geçimini sürdürebilme imkanı
Çalışabilirlik/iş bulabilirlik
Mevcut gelir (varsa) ve zorunlu giderler

3.4) Hakkaniyet ve Denge

Mahkeme çoğu zaman rakamların yanında hakkaniyeti de gözetir. Aşırı gerçek dışı talepler dosyanın inandırıcılığını zedeleyebilir.

4) Nafaka İçin Hangi Belgeler ve Deliller Güçlüdür?

Nafaka dosyalarında “söz” değil “delil” önemlidir. Şu belgeler dosyayı güçlendirir:

4.1) Gelir Belgeleri

Maaş bordrosu / işyeri yazısı
SGK kayıtları
Banka hesap hareketleri (düzenli gelir akışı)
Kira gelirleri (varsa)
Serbest meslek geliriyle ilgili kayıtlar (mümkünse)

4.2) Gider Belgeleri

Kira sözleşmesi, aidat, faturalar
Çocuğun okul/servis/kreş ödemeleri
Sağlık giderleri (reçete/rapor/harcama)
Kurs/etüt/aktivite giderleri

4.3) “Çocuk Aylık Gider Listesi” (Çok Etkili)

Aşağıdaki gibi kalem kalem liste, iştirak nafakasında ciddi avantaj sağlar:

Okul/servis: ___ TL
Kırtasiye/kantin: ___ TL
Sağlık/ilaç: ___ TL
Giyim: ___ TL
Beslenme: ___ TL
Kurs/aktivite: ___ TL

4.4) Tanık (Her Dosyada Şart Değil)

Tanıklar; fiili bakım, destek verilmemesi, yaşam düzeni gibi konularda destekleyici olabilir.

5) Tedbir Nafakasında Hızlı Sonuç İçin Pratikler

Talebi dilekçede açık kur (tedbir nafakası talebi net olsun)
Acil ihtiyacı somutlaştır (kira, okul, sağlık gibi kalemler)
İlk aşamada eklenebilecek belgeleri mutlaka ekle
Çocuk giderlerini kalem kalem yaz
Boşanma/velayet stratejisiyle uyumlu talep kur

6) Nafaka Artırım Davası Nasıl Olur?

Zaman içinde şartlar değişirse nafaka artırımı talep edilebilir. Örnek güçlü sebepler:

Çocuğun okul/servis/kurs giderlerinin artması
Sağlık giderlerinin ortaya çıkması veya artması
Genel yaşam maliyetlerinin belirgin artışı
Nafaka ödeyenin gelirinin artması / yaşam standardının yükselmesi

Pratik: “Her şey pahalılaştı” demek yerine, artan giderleri belgelerle sunmak daha etkilidir.

7) Nafaka Azaltım Davası Nasıl Olur?

Nafaka ödeyenin ödeme gücü düşmüşse veya nafaka alan tarafın ekonomik durumu belirgin şekilde iyileşmişse azaltım istenebilir.

Örnek sebepler:

İş kaybı, gelir düşüşü, sağlık sorunları
Nafaka alanın gelir elde etmeye başlaması
Önceki miktarın hakkaniyete aykırı hale gelmesi

Önemli: “Ödeyemiyorum” iddiası mutlaka delille desteklenmelidir.

8) Nafaka Ödenmezse Ne Olur?

Nafaka borcu ödenmezse çoğunlukla icra yoluyla tahsil süreci gündeme gelir. Ödenmeyen nafaka borcu birikir ve süreç ilerledikçe borcun yönetimi zorlaşabilir. Ödeme güçlüğü varsa “kendiliğinden azaltma” yerine hukuki yollarla (azaltım/uyarlama) hareket etmek genellikle daha güvenlidir.

9) Sık Yapılan Hatalar

Yanlış nafaka türüyle talep kurmak (tedbir/iştirak/yoksulluk ayrımı)
Çocuk giderlerini detaylandırmamak
Gelir ve gideri belgesiz bırakmak
Gerçek dışı yüksek/soyut taleplerle dosyayı zayıflatmak
Nafakayı boşanma ve velayet stratejisinden bağımsız düşünmek

10) Sık Sorulan Sorular (FAQ)

10.1) Adana’da nafaka talebi nasıl yapılır?

Genellikle boşanma davasıyla birlikte veya sonrasında talep edilir. Hangi nafaka türünün isteneceği somut olaya göre belirlenir.

10.2) Tedbir nafakası ne kadar sürede çıkar?

Dosyanın yoğunluğu ve sunulan belgelerin niteliğine göre değişebilir. Talebin açık ve belgeli olması süreci hızlandırabilir.

10.3) İştirak nafakası kim için ödenir?

İştirak nafakası çocuğun giderlerine katılım içindir ve çocuğun ihtiyaçları esas alınır.

10.4) Yoksulluk nafakası otomatik çıkar mı?

Hayır. Boşanma sonrası yoksulluğa düşme riski ve diğer şartlar somut dosyaya göre değerlendirilir.

10.5) Nafaka miktarı hangi kriterlere göre artar?

Çocuğun ihtiyaçları, yaşam maliyetleri ve tarafların ekonomik durumundaki değişiklikler önemlidir.

10.6) Nafaka artırımı için hangi belgeler gerekir?

Artan giderleri gösteren belgeler (okul, servis, sağlık, kira vb.) ve gelir değişimini gösteren kayıtlar etkilidir.

10.7) Nafaka azaltımı hangi hallerde istenir?

Gelir kaybı, zorunlu gider artışı veya nafaka alanın ekonomik durumunun belirgin şekilde iyileşmesi gibi hallerde gündeme gelebilir.

10.8) Nafaka ödenmezse ne yapılır?

Genelde icra süreci gündeme gelir. Ödeme güçlüğü varsa hukuki uyarlama yolları düşünülmelidir.

10.9) Nafaka davasında tanık gerekli mi?

Her dosyada şart değildir; ancak fiili bakım, destek, yaşam düzeni gibi konularda yardımcı olabilir.

10.10) Nafaka velayet ve boşanma davasından ayrı mı değerlendirilir?

Pratikte çoğu dosyada birlikte yürür ve strateji bir bütün olarak kurulmalıdır.

Adana Nafaka Rehberi – Tedbir, İştirak, Yoksulluk Nafakası